ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile 15 günlük bir ateşkes sürecine girildiğini duyurmasının ardından Orta Doğu'da diplomatik hareketlilik hız kazandı. Son dönemde bölgede tırmanan krizin ardından gelen bu açıklama, küresel piyasalarda ve siyasi arenada dikkatle takip ediliyor. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi tarafından yapılan resmi açıklamada, Washington yönetiminin Tahran tarafından öne sürülen on maddelik talep listesini kabul ettiği belirtildi. Bölgedeki askeri hareketliliği diplomatik bir zemine taşıyan bu gelişme, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.
Görüşmelerin Adresi İslamabad Olacak
Diplomatik temasların bir sonraki kritik aşaması Pakistan'ın başkenti İslamabad'da gerçekleştirilecek. İran yönetimi ve Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi’nin onayıyla belirlenen diplomatik takvime göre, heyetler arası müzakereler 10 Nisan Cuma günü başlayacak. Planlanan iki haftalık görüşme sürecinin ardından nihai bir anlaşma metninin ortaya çıkarılması hedefleniyor. İranlı yetkililer, müzakere masasında temkinli bir duruş sergileyeceklerinin altını çizerken, sahada yaşanabilecek olası krizlere ve ihlallere karşı güvenlik güçlerinin teyakkuz halinde olacağını vurguladı.
Tahran'ın On Maddelik Talep Listesi
Ateşkes süreciyle birlikte İran'ın ABD tarafına sunduğu ve müzakerelerin temelini oluşturacak on maddelik şart paketi de kamuoyu ile paylaşıldı. Listenin en dikkat çeken maddelerinden biri küresel enerji sevkiyatının kalbi konumundaki Hürmüz Boğazı'nın statüsüyle ilgili oldu. Tahran yönetimi, boğazdan yapılacak tüm geçişlerin İran Silahlı Kuvvetleri'nin koordinasyonu ve kontrolü altında gerçekleştirilmesini talep ediyor. Ayrıca, Hürmüz’deki deniz trafiğinin güvenliğini kendi egemenlik hakları çerçevesinde sağlamak amacıyla uluslararası yeni bir protokolün oluşturulması gerektiği ifade ediliyor.
Yaptırımlar ve Bölgesel Askeri Varlık
Anlaşma taslağında yer alan diğer kritik başlıklar arasında, ABD'nin Orta Doğu'daki askeri varlığını sonlandırması ve mevcut üslerini tahliye etmesi yer alıyor. Bunun yanı sıra, İran'a yönelik uygulanan tüm birincil ve ikincil uluslararası ekonomik yaptırımların kayıtsız şartsız kaldırılması, yurt dışında dondurulmuş mali varlıkların iade edilmesi ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin İran aleyhindeki yaptırım kararlarının iptal edilmesi isteniyor. Bölgedeki İran destekli gruplara yönelik yürütülen askeri operasyonların sonlandırılması da şartlar arasında bulunuyor.
Nükleer Program ve Tazminat Talepleri
İran'ın nükleer faaliyetlerine yönelik Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) tarafından uygulanan kısıtlamaların kaldırılması da on maddelik planda kendisine yer buldu. Tahran ayrıca, yaptırımlar ve çatışmalar nedeniyle bugüne kadar uğradığı maddi ve manevi zararların hesaplanarak ABD tarafından tazmin edilmesini talep ediyor. Açıklanan tüm bu diplomatik ve askeri şartların, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin bağlayıcı bir kararıyla uluslararası güvence altına alınması öngörülüyor. Önümüzdeki günlerde İslamabad'da yapılacak görüşmelerin, Orta Doğu'nun gelecekteki güvenlik mimarisini şekillendirmesi bekleniyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: