Manisa'nın Bilinen ve Bilinmeyen Değerlerinden Sayın Dr....
Kadir KESKİN

Kadir KESKİN

Kadir Keskin'in Kaleminden

Manisa'nın Bilinen ve Bilinmeyen Değerlerinden Sayın Dr. Necdet OKUMUŞ

06 Eylül 2021 - 19:39

 ( 32)

1967 yılında Konya’da öğrenci iken hocamız, Konya Kültür Müdürü

Mehmet Önder’den randevu alarak sınıfımızı Mevlana müzesine

götürmüştü. Müzede bizi karşılayan Müdür Mehmet Önder Mevlana

müzesi ve eklentilerini gezdirdikten sonra hocamıza” Sayın hocam

öğrencilerinin tamamının Fatiha Suresini bildiklerini sanıyorum.

Şayet yorulmadılarsa bir de mezarlık ziyareti yapalım da gençler

mezarlıkta birer Fatiha okusunlar” dedi. Hocamız da “neden

olmasın” diyerek müdür beyin teklifini kabul etti. Hep beraber kabir

ziyareti için müdür beyin arkasına düştük. Fakat müdür bey bizi

kabristana götüreceği yerde ayrı bir binaya götürdü. Cebinden

çıkardığı iki anahtarla kapıyı açtıktan sonra “ Gençler burası da

kitap mezarlığı Burada Farabi, İbni Sina, Matematikci El Cabir,

Ömer Hayyam, Gözcü İbni Heysem, Astronomici Uluğbey,

Gazali, Aristo, Eflatun, Sokrat vs. yatıyor, merhumların

ruhlarına birer Fatiha okuyabilirsiniz.” dedi. Baktık ki tümüyle

ciltli Osmanlıca kitaplar. Raflara Latin harflerle Astronomi, hendese,

tarih, coğrafya, fizik, kimya, Felsefe, Ulumu diniye diye yazılarak

bölümlere ayrılmış. Müdür ilave etti: “Harf devriminde keşke Arap

harfleri ve Osmanlıcaya yasak getirilmeseydi de bu kitaplar ve bu

kitapların yazarlarını kabre koymasaydık. Burada bin değil, iki

bin yıllık bir bilgi birikimi yatıyor.” demişti. Müdür beyin üzülerek

söylediği bu ifadeler daha dün gibi kulağımda çınlamaktadır.

Gezi sonucu bütün arkadaşlar olarak Osmanlıca öğrenmeye karar

verdik ve öğrendik. O günden beri “Osmanlıca” denilince hep o

kitap mezarlığı gözümün önüne geliyor dolayısıyla Osmanlıca bilen

ve öğrenmeye çalışan arkadaşlara karşı o günden beri hep sıcak bir

ilgi ve sempati duymuşum ve destekte bulunmuşumdur.

Manisa’da da “ OSMANLICA” denilince ilk akla gelen isimler Dr. Neçdet

Okumuş, Prof. Dr. Necdet Bilgi, Prof. Dr. Alpay Bizbirlik, Prof. Dr. Ertan


Gökmen, Doç. Dr. Mehmet Günay, İzzet Bilge, Maksut Belen ve

öğrencilerimiz Erkan Akbalık ve Selman Çetin’dir Milyonluk şehrimizde

başka isimlerin de olduğunu sanmıyorum..Bu isimler, dünkü İbrahim Gökçen ve

Çağatay Uluçay gibi Manisa tarihini gün yüzüne çıkaran isimler olmakla

birlikte, ecdadının mezar taşını okutmak isteyen, şeceresini merak eden

Manisalılarla, Şer’i sicillerde ve tapu senet kayıtlarında ihtilafı olan

hemşerilerimizin müracaat ettiği isimlerdir. Bu isimlerin her biri de Manisa

için bir değer olmakla birlikte bugünkü yazımın konusu Sayın Dr. Necdet

Okumuş Bey kardeşimdir. Pekâlâ, Dr. Necdet Okumuş kimdir ve nerelidir?

Dr. Necdet Okumuş pek o kadar uzaktan değildir. Hemen yanımızdaki

Menemen ilçesinin Çukur Köyünden bir köy çocuğudur. Köyün tarihi M.Ö 4.

yy’a kadar gitmektedir. Manisa’nın Yuntdağı’nda bulunan Türkmen Şelalesinin

Menemen tarafındaki komşusudur. Manisa Fatihi Saruhanoğulları’ndan Saruhan

Bey’in torunu İshak Çelebi’nin izlerini bu köyde de görmek mümkündür.

Böyle muhteşem bir tarihe sahip beldenin, kültür ve medeniyet geçmişi de aynı

oranda çok eskilere dayanmaktadır. Dr. Necdet OKUMUŞ bu köyün yetiştirdiği

nice değerlerden biridir. Necdet Bey, 1954 Yılında Çukurköy’de doğmuştur.

Ailenin tarihsel bir genetik aktarımı olarak kendisi de babası, dedeleri gibi

durmaksızın okuyan, ilim tahsil eden biridir. Yetiştiği topraklara vefasını

gösteren nice değerli eserler bırakmaktadır. Soyadı kanununda ailenin toplumda

bilinen yönünü en iyi ifade edecek şekilde aileye bile sormadan muhtar

tarafından “OKUMUŞ” olarak nüfusa kaydı yapılmıştır..

Dr. Necdet Okumuş, tahsil hayatına köyünde başlar. Orta öğrenimini

Manisa ve İzmir'de, yüksek öğrenimini D.E.Ü. İlahiyat Fakültesi'nde tamamladı.

Okulunu bitirdikten sonra ilk çalışma hayatına 1978 yılında İzmir Atatürk İl

Halk Kütüphanesi'nde başladı. Daha bir yıllık iken 1979'da Kültür Bakanlığı'nın

yürüttüğü TOYATOK projesi kapsamında geçici görevle İzmir Milli Kütüphane

‘de el yazması kitapların katalog çalışmalarına katıldı. Atatürk

Kütüphanesi'ndeki görevini 1986 yılına kadar sürdürdü. 1986 Yılında Sağlık

Bakanlığı'na bağlı Manisa Sağlık Meslek Lisesi'ne Kültür dersleri öğretmeni

olarak atandı. 1998 yılında okulun kapatılması üzerine aynı görevle Akhisar

Sağlık Meslek Lisesi'ne tayin edildi. 16.08.2005 tarihinde kendi isteğiyle

emekliye ayrıldı.

Necdet bey, öğretmenlik göreviyle birlikte; 1990 yılında, D.E.Ü. Sosyal

Bilimler Enstitüsü'nde Tasavvuf Tarihi bilim dalında yüksek lisansını; 1998


yılında ise E.Ü. Sağlık Bilimleri Enstitüs'nde Tip tarihi ve Deontoloji Anabilim

dalında doktorasını tamamlamıştır. Necdet hocamızın Tasavvuf Tarihi, Hat

Sanatı, Tıp ve Eczacılık Tarihi konularında 30’dan fazla bilimsel çalışması

yayımlanmıştır. Dr. Necdet Okumuş, Arapça, İngilizce ve ileri derecede

Osmanlıca bilmektedir.

Manisa’nın aydınlatılmayı bekleyen tarihine gerek kendi başına yaptığı gerekse

ekip halinde yaptığı çalışmalarla ışık tutmaya devam etmektedir. Kendisinin Tıp

Tarihi ve Tasavvuf Tarihi konularındaki araştırmaları sürmektedir.

Dr. Necdet OKUMUŞ hocamızın çalışmalarının boyutunu anlamamız açısından

yayınlanmış eserlerine bir göz atalım;

1-Makamatü'l-Arifin ve Maarifu's-Salikin Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı,

İstanbul 1992. 15. Yy. Halveti şeyhlerinden Pir Muhammed Bahaeddin

hazretlerinin manzum Osmanlı Türkçesinden yeni yazıya aktarılan tasavvufi bir

eserdir. Sonuna sözlük eklenmiştir.

2-Halvetilik’in Ahmediyye Kolu Yiğitbaşı Veli ve Külliyesi, Manisa, 2005. Bu kitap

16. Asırda Manisa’da yaşayan Halvetiye’nin Ahmediye şubesi kurucusu Yiğitbaşı

Veli hazretleri hakkında yapılan ilk ciddi çalışmadır. Konu ile ilgili bütün arşiv ve

yazma eserlerin incelenmesi sonucu eser hazırlanmıştır.

3-Manisa Rifai Dergâhı Entekkeliler (Bir Tekkenin Dini ve Sosyal Tarihi) Manisa

2003. Manisa İbrahim Çelebi mahallesinde bulunan ve mülkiyeti aileye ait olan

bu Tekke 1835 yılında kurulmuştur. Kurucusu Ahmed Vehbi Efendi’dir. Kitapta,

tekkenin kurucu şeyhinden başlayarak üç postnişinin hayatı ve menkıbeleri

anlatılır. Bu tekke hakkında yapılan ilk ve ciddi araştırma eseridir.

4-Hasan Rüşdi Divanı, Manisa 2003. Entekkeliler Dergâhının ikinci şeyhi Hasan

Rüşdi Efendinin tasavvufi divanının yeni yazıya aktarılmasıdır.

5-Mürşid (Göz Hastalıkları) Necdet beyin doktora tezidir. Ege Üniversitesi Sağlık

Birimleri Enstitüsü Deontoloji ve Tıp Tarihi Ana Bilim Dalı, İzmir, 1998. Osmanlı

döneminin en büyük hekimlerinden olan Muhammed bin Mahmud Şirvani’nin

Necdet bey tarafından Prof. Dr. Ali Haydar Bayat’ın Osmanlı tıbbına ait yazdığı

bir girişle iki imzalı (N.Okumuş, A. Haydar Bayat) olarak yayınlanmıştır.

6-Şiirlerde Manisa, Kültür Sanat Kurumu tarafından 2006 yılında yayınlanmıştır.

Dr. Necdet Okumuş bu eserinde Manisa hakkında yayınlanan şiirlerden

bazılarını derlemiştir.


7-Manisa Müzesi Hat Koleksiyonu, Necdet Bey tarafından hazırlanan bu eser

Manisa Valiliği tarafından 1999 yılında basılmıştır. Kitap, Osmanlı’nın

kuruluşunun 700. Yılı dolayısıyla hazırlanmıştır. Eserde geçen hat örnekleri

önceleri Manisa Müzesinde idi. Üzerinde daha önce hiçbir araştırma

yapılmamış, hatta envantere bile geçmemişlerdi. Necdet bey bu hat örneklerini

uzun mesai ve emekler sonrası yayına hazırlamış kültür envanterimize

kazandırmıştır. Yine bu eserde Dr. Necdet Okumuş ’un yaptığı birçok çalışma

gibi Manisa’da yapılan yegane çalışmadır.

8-Külah-ı Mevlevi, Fetih Cemiyeti tarafından 2013 yılında İstanbul’da

basılmıştır. İzmir Mevlevi şeyhi Nureddin Efendi’nin İzmir’de yayınlanan Ahenk

Gazetesindeki köşesinden (1914) “Mevlevi muhibbi şairlerin” Külah-ı Mevlevi

şiirlerinin günümüz Türkçesine çevirisidir. Kitabın giriş bölümünde Mevlevi

giyimleri ile ilgili geniş bir araştırmaya da yer verilmiştir.

9-Manisa’da Osmanlı Dönemi Hazireleri, C.B.Ü.’den Prof. Dr. Muzaffer

Tepekaya, Doç. Dr. Alpay Bizbirlik ve Dr. Necdet Okumuş tarafından hazırlanmış

ve Manisa Büyükşehir Belediyesi tarafından yayınlanmıştır. Kitapta Manisa

merkezde korunmakta olan Nişancıpaşa Camii haziresindeki Osmanlıca mezar

taşları ve İvazpaşa Camii haziresindeki mezar taşlarının günümüz Türkçesine

aktarılmasıdır.

10-Manisa’da Tarihi Mekanlar ve Mezar Taşları ve Kitabeler, bu eserde yine Dr.

Necdet Okumuş hocamızla birlikte Doç. Dr. Alpay Bizbirlik’in imzalarını

görüyoruz. Manisa’daki cami ve türbe bahçelerinde kalmış Osmanlı dönemine

ait mezar taşlarının günüz Türkçesine çevrilerek yayınlanmıştır. Ayrıca bu

kitapta bazı tarihi mekanların kitabelerinin de tercümesi yer almıştır.


Dr. Necdet Okumuş, 2001-2004 yıllarının yaz aylarında (okulların tatil

döneminde) Prof. Dr. Ekmeleddin İhsanoğlu’nun koordinatörlüğünü yaptığı

IRCICA (Research CentreforIslamic History, Art, and Culture) adına İstanbul

dışındaki şehirlerde, yazma eserler kütüphanelerinde Arapça, Farsça, Osmanlıca

Tıp, Eczacılık, Tabii bilimle, Askerlik Tarihi ve musiki konularında saha

araştırmalarına katılmış ve adı geçen kurum tarafından yukarıda anılan bilimlere

ait eserler Prof. Dr. Ekmeleddin İhsanoğlu başkanlığındaki bir heyet tarafından

yayınlanmış 9 cilt halinde yayınlanmıştır.

Kıymetli hocamız Necdet Bey TDV İslam Ansiklopedisine Tıp Tarihi ve

Tasavvuf Tarihi madde konusunda madde yazmış ve ilgili ciltlerde


yayınlanmıştır. Bununla beraber Dr. Necdet Okumuş birçok sempozyumlara

katılmış ve bildiriler sunmuştur. Bunlardan bazıları;

1-Necdet Okumuş, “Manisa İl Halk Kütüphanesi Türkçe Tıp Yazmaları”, V. Türk

Tıp Tarihi Kongresi, bildiriler. 16-18 Mart 1998, GATA, Ankara)

2-Necdet Okumuş, “Lityazol Cemil ve Dr. Cemil Şener” Marmara Üniversitesi

Eczacılık Fakültesi IV. Eczacılık Tarihi Toplantısı, Bildiriler, 4-5 Haziran 1998,

İstanbul 2000, S.357-366) (Prof. Dr. Ali Haydar Bayat ile birlikte)

3-“Menemen Çukurköy’ün Fiziki, Demografik, İktisadi ve Sosyal Yapısına ait Bazı

Tespitler” TÜİK 1995, Dokuz Eylül Üniversitesi matbaası, İzmir 1996 S.98-108

4-Necdet Okumuş, “Bilinmeyen Bir Mumiya Risalesi” (Havass- Mumiya-i

Medeni) VI. Türk Tıp Tarihi Kongresi 22-24 Mayıs 2000, İzmir

5-Necdet Okumuş, “Osmanlı Eczacılığının 514 Telif Kitabı Muhammed bin

Mahmu dŞirvani’nin Ravzatül-Itr’ı [. -1430] (Prof. Dr. Ali Haydar Bayat ile

birlikte) 25-26 Mayıs 2000, İzmir

Dr. Necdet Okumuş ‘un bu yoğun ve üretken çalışmalarına hiç ara vermeksizin

devam ettiğine yakından şahit oluyoruz. Şimdiye kadar yaptığı çalışmalara

müteşekkir olmakla birlikte kendisinin özellikle Manisa tarihine ışık tutacak

nice çalışmalara imza atmaya devam edeceğine olan inanç ve güvenimiz tamdır.

Selam , dua ve başarı dileklerimle Sayın Dr. Necdet Okumuş beyefendi

kardeşim.www.kadirkeskin.net

Not: Dr. Necdet Okumuş ile ilgili yazıma katkılarından dolayı araştırmacı Erkan Akbalık beyefendi kardeşime çok teşekkür ediyorum.

Bu yazı 231 defa okunmuştur .

YORUMLAR

  • 0 Yorum